You are here

Fortyfikacje Mierzei Helskiej

Na skróty:   mapa / zdjęcia (91) / komentarze (12) / blisko (4) / polecane (4)

Mierzeja Helska to nie tylko plaże i bikini, ale i kilkadziesiąt lat historii militarnej Polski. Korzystając ze ścieżki rowerowej biegnącej po Półwyspie Helskim nasz kolejny dzień na Helu spędziliśmy na poszukiwaniu fortyfikacji, rozrzuconych po helskich lasach. Rano zameldowaliśmy się na przystani przy Targu Rybnym w Gdańsku, by już dwie godziny później schodzić z pokładu katamaranu w Helu.

Trasa: Hel - Jastarnia - Władysławowo - Puck - Kosakowo - Gdynia
Pobierz plik gpx: www.znajkraj.pl-hel-2011.gpx (77.56 KB).

Mierzeja Helska to nie tylko plaże i bikini, ale i kilkadziesiąt lat historii militarnej Polski. Korzystając ze ścieżki rowerowej biegnącej po Półwyspie Helskim nasz kolejny dzień na Helu spędziliśmy na poszukiwaniu fortyfikacji, rozrzuconych po helskich lasach. Rano zameldowaliśmy się na przystani przy Targu Rybnym w Gdańsku, by już dwie godziny później schodzić z pokładu katamaranu w Helu.

1. stanowisko ogniowe 27. Baterii Artylerii Stałej
1. stanowisko ogniowe 27. Baterii Artylerii Stałej

Wspomnienie zimnej wojny

Fortyfikacje Helu widać jeszcze z terenów miasta. To cztery stanowiska ogniowe 27. Baterii Artylerii Stałej Cypel-Hel. Trzy działa pocięto i wywieziono w latach 90-tych - zostało jedno, dzielnie opierające się morskiemu żywiołowi. Niewielu odwiedzających jednak wie, że wszystkie Baterie Artylerii Stałej powstały w wyniku zimnowojennych zbrojeń, a nie podczas II wojny światowej, jak mogłoby się wydawać. Działom towarzyszyły schrony i magazyny, ale i efektowny punkt kierowania ogniem, który obecnie jest otwarty i możliwy do dzikiego 'zwiedzania'.

Kopuła dalmierza 13. BAS, w tle główny punkt kierowania ogniem
Kopuła dalmierza 13. BAS, w tle główny punkt kierowania ogniem

Kilkaset metrów dalej znajduje kolejna, 13. BAS, zlokalizowana na obiektach przedwojennej 31. Baterii im. Heliodora Laskowskiego, znanej między innymi z wojennych potyczek z okrętem Schleswig-Holstein. Zwiedzić można jedyne zachowane działo z kopułą maskującą, bedące obiektem muzealnym. Kawałek dalej, w cieniu helskiej latarni morskiej, stoi budynek dalmierza na który odważni mogą się wspiąć by z bliska obejrzeć kopułę.

Bateria duńska - schron amunicyjny
Bateria duńska - schron amunicyjny

Odnawiają helskie fortyfikacje

Na północno-wschodnim krańcu Półwyspu Helskiego zlokalizowana została przed wojną bateria 'duńska', nazwana tak od kraju, dla którego była pierwotnie produkowana przez szwedzkie zakłady zbrojeniowe Bofors. Obecnie, dzięki właśnie sponsorowi z Danii, firmie Hamilton Poland, Muzeum Obrony Wybrzeża przywraca baterii dawny wygląd. Uporządkowano teren, odnowiono wnętrza schronów, wyznaczono trasy dojścia, a w planach jest nawet budowa atrapy dawnego działa.

Zapasowy punkt kierowania ogniem 3. Baterii Artylerii Stałej
Zapasowy punkt kierowania ogniem 3. Baterii Artylerii Stałej

Nieznany los dział Gryfa

Interesująca jest historia dział ze spalonego przez Niemców ORP 'Gryf', który zdołał dotrzeć do helskiego portu. Polacy wymontowali dwa ocalone działa, przewieźli je przez helskie piaski i postawili w miejscu, które... polscy fascynaci militariów i eksploracji odkryli dopiero w 2005 roku! Do dziś jednak nie wiadomo, co Niemcy zrobili z samymi działami po kapitulacji Helu. W tej samej okolicy obejrzeć można kompletny dalmierz 3. Baterii Artylerii Stałej.

W kierunku Góry Szwedów
Plaża Półwyspu Helskiego pod Górą Szwedów

Dawna latarnia na Górze Szwedów

Niestety, dzisiaj nie można już zobaczyć stojących jeszcze kilka tygodni temu schronów i stanowisk startowych rakiet 64. Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej niedaleko Juraty. Pozostały po nich tylko ślady spychaczy, porządkujących teren pod nowe inwestycje hotelowe. Można za to wciąż oglądać dawną latarnię na Górze Szwedów. Zamknięta i niedostępna zimą, gdy dotarliśmy tu na biegówkach, teraz stoi otworem. By wejść po ażurowej konstrukcji na górny taras trzeba mieć więcej odwagi niż... ja ;). O podziwianiu widoku nie można już mówić w przypadku innej dawnej latarni Jastarnia-Bór - kierując się GPS-em odnalazłem jedynie niewielki kopiec fundamentów.

Schron Sęp na plaży nad Morzem Bałtyckim
Schron Sęp na plaży nad Morzem Bałtyckim

Ośrodek Oporu Jastarnia

Duże wrażenie robią obiekty Ośrodku Oporu Jastarnia. Wybudowane tuż przed wojną ciężkie bojowe obiekty miały bronić w najwęższym miejscu mierzei dostępu do strategicznego portu wojennego w Helu. Kilka potężnych konstrukcji rozstawionych jest w dwu rzędach w lasach Jastarni. W planach posiadały wieże bojowe z uzbrojeniem artyleryjskim, jednak wybuch wojny przeszkodził w transporcie kolejowym bojowego wyposażenia z południa Polski. Dziś w jednym ze schronów urządzono militarną placówkę muzealną, a dotrzeć do wszystkich można piękną leśną trasą z Jastarni po niebieskim szlaku turystycznym.

Rajska plaża na Helu
Rajska plaża w okolicach Jastarni

Rajska plaża na Helu

Podróżując po Mierzei Helskiej trudno oprzeć się zachwytowi na widok pięknych helskich plaży. Podejrzewam, że wielu zapytanych o miejsce wykonania zdjęcia, odpowiedziało by egzotycznymi rajskimi destynacjami, podczas gdy wystarczy piękna pogoda, chęc dotarcia w nowe, rzadko odwiedzane zakątki polskiego wybrzeża, by wspaniały nadmorski krajobraz mieć wyłącznie dla siebie. Bez konieczności podróżowania na drugi kraniec naszego globu.

Schron bojowy Saratoga w Jastarni
Schron bojowy Saratoga w Jastarni

Tych i innych obiektów na Półwyspie Helskim jest kilkadziesiąt, wszystkie stoją na terenach dostępnych dla każdego, po tym jak w latach 90-tych opuściło je wojsko. Niszczeją, są rozkradane przez 'kolekcjonerów' czy złomiarzy. Jak jednostka rakietowa w Juracie bywają także burzone pod przyszłe inwestycje mieszkaniowe. Łapcie więc za rowery, wsiadajcie w pociąg czy katamaran, GPS w kieszeń i na Hel!


Szymon Nitka

aktywności w pobliżu

Na rowerach po zimowym Helu
Mierzeja Helska, Kaszuby
Hel odwiedzaliśmy wielokrotnie - na rowerach latem, zimą na nartach biegowych. Tym razem poszliśmy w ślady przewrotnej zimy, zrezygnowaliśmy z leniwego spaceru po... [»]
Port w Kuźnicy
Mierzeja Helska, Kaszuby
Ścieżka rowerowa po Półwyspie Helskim, który poprawnie powinien być nazywany Mierzeją, chodziła, lub raczej jeździła, za nami od dawna. Wytyczony trakt specjalnie dla... [»]
W tle dawna latarnia na Górze Szwedów
Mierzeja Helska, Kaszuby
Taki Hel trudno poznać - kameralny, bez tłumów, które oblegają go latem. Na dodatek pięknie zaśnieżony i zmarznięty. Tylko foki w helskim fokarium i my byliśmy tego dnia... [»]
Na Zakręcie Pięciu Gwizdków
Pobrzeże Gdańskie
"Krajobrazy miast portowych" to przedmiot na architekturze na Politechnice Gdańskiej, na który wymienialiśmy - w ramach indywidualnego toku studiów - te mniej ciekawe... [»]

miejsca polecane

Widok na dolinę Kleinwalsertal w Austrii
Vorarlberg, Alpy Wschodnie
Do doliny Kleinwalsertal w Austrii przyjechaliśmy zakończyć nasze zimowe wakacje na biegówkach. Po popularnym narciarskim eldorado w Ramsau am Dachstein w Styrii i po... [»]
Rowerem wokół jeziora Wigry
Suwalszczyzna
Gdy pięknie kolorowym zachodem Słońca nad jeziorem Wigry kończył się ostatni listopadowy weekend, docierałem właśnie do półmetka rowerowej wycieczki po pięknej... [»]
Nad Jeziorem Sulejowskim w Barkowicach
Łódzkie
Po jesiennej wycieczce do Sieradza, Uniejowa i Poddębic, ponownie trafiliśmy w ciekawe, a mimo to niedostrzegane przez wielu Polaków, Łódzkie. Zachodnią część... [»]
Zamek w Bobolicach
Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Rowerowe wakacje w tym roku zaczęliśmy od kilkudniowego pobytu na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Po wycieczce dookoła Beskidu Śląskiego jesienią i wokół Subregionu... [»]

ostatnie wycieczki rowerowe

Cerkiew w Bielicznej nocą
Beskid Niski
Gdy dwadzieścia lat temu przyjechałem po raz pierwszy do Beskidu Niskiego nie sądziłem, że kiedyś stanie się dla mnie tak wyjątkowym miejscem. W kolejnych latach Beskid... [»]
Droga rowerowa w Dolomitach
Dolomity, Alpy Wschodnie
Prawie pięćset kilometrów na rowerze, cztery alpejskie przełęcze, w tym dwie terenowe, setki ciao i salve od i do włoskich kolarzy, dwie burze wysoko w górach. W... [»]
Szlak rowerowy przez rezerwat Łężczok
Wyżyna Śląska, Kotlina Raciborska
Każdy turysta wie, gdzie leżą znane śląskie miasta jak Rybnik, czy Racibórz. Lecz gdy wspominałem o planach wyjazdu do Subregionu Zachodniego, znajomi wyobrażali sobie... [»]
Widok na Wittstock
Brandenburgia
Kiedy podczas zeszłorocznej majówki na rowerach w Niemczech zasmakowaliśmy jazdy po wyśmienitych szlakach rowerowych naszych sąsiadów, wiedzieliśmy, że to nieostatnia... [»]

ostatnie wycieczki narciarskie

Ola ze Sciliarem w tle
Dolomity
Na wyjazd na biegówki w Dolomity czekaliśmy kilka lat, od rowerowej wyprawy po Alpach w 2012 roku. Krótki przejazd przez Alpe di Siusi wystarczył wtedy, by nasza... [»]
Widok z trasy biegowej Ramsau na stację gondoli
Alpy Wschodnie, Schladming-Dachstein
Są miejsca w Europie, gdzie prawie wszystko kręci się wokół biegówek. Tam satysfakcja narciarzy biegowych decyduje o sile i rozpoznawalności turystycznej marki, a stoki... [»]
Sceneria szlaku narciarskiego w Kuusamo
Północna Ostrobotnia
Co zrobić, gdy narty niecierpliwie wiercą się w pokrowcu, a za oknem zimą wiosna? Szukać śniegu. Na przykład w Finlandii - testując niedawno otwarte połączenie do... [»]
Szlak narciarski na Żmijowcu
Sudety, Góry Bialskie, Masyw Śnieżnika
Szlak narciarstwa biegowego gmina Stronie Śląskie przygotowała już w 2013 roku. Przez Góry Bialskie i Masyw Śnieżnika poprowadzono trasy narciarskie, dzięki wsparciu... [»]

popularne artykuły

pytaniakomentarze

Strażnik fortyfikacji Helu wygląd trochę jak kangur;)

KasiaKasia
http://piernikowe-obrazki.blogspot.com/
10 maja 2011 r.

Zgadza się, to taka lokalna odmiana karłowata ;]

szySzymon Nitka

10 maja 2011 r.

Ja już byłem, dosłownie 2 dnie wcześniej - 7 maja :-)

adaśadaś

13 maja 2011 r.

Świetne tereny, nie można napisać inaczej :)

Szkoda że latem tak oblegane, można by częściej zaglądać. Ale dobre i to :).

Pozdrowienia! :]

szySzymon Nitka

13 maja 2011 r.

Byłem tam z żoną tydzień temu. Pociągiem z Władysławowa na Hel i powrót rowerkiem. Piękna sprawa. Jestem pod wrażeniem twojej strony. Pozdrawiam

LeeLee

26 lipca 2011 r.

Dzięki, pozdrawiam! :)

szySzymon Nitka

31 lipca 2011 r.

Na Helu wojsko zasypuje zabytki militarne

http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35636,10904953,Na_Helu_wojsko_z...

TurystaRowerzystaTurystaRowerzysta

3 stycznia 2012 r.

... zasypali, a teraz będą odkopywać... Ale przecież żeby mogli odkopać, to musieli najpierw zasypać, prawda? ;)

szySzymon Nitka

14 kwietnia 2012 r.

Schron bojowy w Jastarni nosi pod zdjęciem błędna nazwę Saragossa - naprawdę nazywał się przed wojną SARATOGA.

Władysław Szarski MOWWładysław Szarski MOW
http://hel.edu.pl
7 lipca 2012 r.

Dziękuję - poprawiłem podpis pod zdjęciem.

szySzymon Nitka

7 lipca 2012 r.

Cool photos. I am really looking forward to visiting the Hel peninsula! Thanks for sharing!! Matthew

lambchoplambchop
http://lambchopeindhoven.wordpress.com
19 listopada 2012 r.

Wspaniałe, bardzi interesują mnie takie miejsca. Jak pojadę w końcu nad polskie morze, to na pewno będę miała te fortyfikacje w uwadze :)

Agnieszka Agnieszka
http://wolnym-krokiem.blogspot.com/
7 czerwca 2015 r.

Napisz nam trzy słowa :-)

galeriazdjęć

Szynobusy Newag - mijanka w Kuźnicy Szynobusy Newag - mijanka w Kuźnicy
Kabina maszynisty szynobusa Kabina maszynisty szynobusa
Przedział rowerowy w szynobusie do Helu Przedział rowerowy w szynobusie do Helu
Nie zaśmiecaj Bałtyku Nie zaśmiecaj Bałtyku
Miasto Hel, po lewej fokarium, po prawej Muzeum Rybołówstwa Miasto Hel, po lewej fokarium, po prawej Muzeum Rybołówstwa
Falochron helskiego portu, w oddali kapitanat Falochron helskiego portu, w oddali kapitanat
Muzeum Rybołówstwa w Helu Muzeum Rybołówstwa w Helu
Ulica Wiejska - ulica miejska w Helu Ulica Wiejska - ulica miejska w Helu
Kapitanat portu w Helu Kapitanat portu w Helu
Cześć i chwała bohaterom obrony Helu Cześć i chwała bohaterom obrony Helu
Fortyfikacje Cypla Helskiego Fortyfikacje Cypla Helskiego
Prosto z morza ;) - karmazyn, makrela, nototenia, śledź Prosto z morza ;) - karmazyn, makrela, nototenia, śledź
Kopuła dalmierza 13. BAS, w tle główny punkt kierowania ogniem Kopuła dalmierza 13. BAS, w tle główny punkt kierowania ogniem
Latarnia morska Hel Latarnia morska Hel
Pamięci latarnika Pamięci latarnika
Drugie stanowisko ogniowe 13. BAS Drugie stanowisko ogniowe 13. BAS
Punkt kierowania ogniem 27. Baterii Artylerii Stałej Punkt kierowania ogniem 27. Baterii Artylerii Stałej
Regulacja na łatę wewnętrzną Regulacja na łatę wewnętrzną
27. BAS - stanowisko ogniowe nr 3 27. BAS - stanowisko ogniowe nr 3
2. stanowisko 27. BAS 2. stanowisko 27. BAS
Helski falochron Helski falochron
1. stanowisko ogniowe 27. Baterii Artylerii Stałej 1. stanowisko ogniowe 27. Baterii Artylerii Stałej
Drugie stanowisko ogniowe 13. BAS Drugie stanowisko ogniowe 13. BAS
W helskim lesie W helskim lesie
Bagna na Półwyspie Helskim Bagna na Półwyspie Helskim
Stanowisko ogniowe baterii duńskiej Stanowisko ogniowe baterii duńskiej
Bateria duńska - schron amunicyjny Bateria duńska - schron amunicyjny
Nad otwartym morzem Nad otwartym morzem
Wyrzucone przez morze ślady wojny Wyrzucone przez morze ślady wojny
Widok w kierunku Góry Szwedów Widok w kierunku Góry Szwedów
Plaża na Półwyspie Helskim Plaża na Półwyspie Helskim
Widok z Góry Szwedów Widok z Góry Szwedów
Panorama z dawnej latarni na Górze Szwedów Panorama z dawnej latarni na Górze Szwedów
Nieczynna latarnia morska Nieczynna latarnia morska
Wojskowa wieża radarowa Wojskowa wieża radarowa
Niecodzienne przeszkody na drodze Niecodzienne przeszkody na drodze
Schron-garaż 3. Baterii Artylerii Stałej Schron-garaż 3. Baterii Artylerii Stałej
Dane i budowa granatów ręcznych oraz zapalnika Dane i budowa granatów ręcznych oraz zapalnika
115. bateria przeciwlotnicza Marynarki Wojennej 115. bateria przeciwlotnicza Marynarki Wojennej
Stanowisko ogniowe 115. baterii przeciwlotniczej Stanowisko ogniowe 115. baterii przeciwlotniczej
2. so 3. BAS 2. so 3. BAS
3. BAS - 3. stanowisko ogniowe 3. BAS - 3. stanowisko ogniowe
Zapasowy punkt kierowania ogniem 3. Baterii Artylerii Stałej Zapasowy punkt kierowania ogniem 3. Baterii Artylerii Stałej
34. bateria artylerii - stanowisko działa 120 mm z ORP Gryf 34. bateria artylerii - stanowisko działa 120 mm z ORP Gryf
Stanowisko działa 120 mm z ORP Gryf Stanowisko działa 120 mm z ORP Gryf
Strażnik fortyfikacji Helu Strażnik fortyfikacji Helu
Ruiny latarni morskiej Jastarnia-Bór Ruiny latarni morskiej Jastarnia-Bór
Pozostałości 64. dywizjonu rakietowego Pozostałości 64. dywizjonu rakietowego
Miejsce po schronie 64 . dywizjonu rakietowego Miejsce po schronie 64 . dywizjonu rakietowego
Stanowisko startowe rakiet Newa Stanowisko startowe rakiet Newa
Molo w Juracie Molo w Juracie
Zatoka Pucka w Juracie Zatoka Pucka w Juracie
Bezręki Wojciech Kossak z Juraty Bezręki Wojciech Kossak z Juraty
Posąg Juraty. W Juracie Posąg Juraty. W Juracie
W porcie w Jastarni W porcie w Jastarni
Kuter rybacki z Jastarni Kuter rybacki z Jastarni
Plaża w Jastarni Plaża w Jastarni
Droga rowerowa w Jastarni Droga rowerowa w Jastarni
W lasach Jastarni W lasach Jastarni
Alternatywna trasa rowerowa przez Półwysep Helski Alternatywna trasa rowerowa przez Półwysep Helski
Rowerem po Półwyspie Helskim Rowerem po Półwyspie Helskim
Helskie krajobrazy Helskie krajobrazy
Brzeg morza w Jastarni Brzeg morza w Jastarni
Ciężki schron bojowy Sabala Ciężki schron bojowy Sabala
Sokół - ciężki schron nad Zatoką Pucką Sokół - ciężki schron nad Zatoką Pucką
Ośrodek oporu Jastarnia 1939 Ośrodek oporu Jastarnia 1939
Schron bojowy Saratoga (błędnie: Saragossa) w Jastarni Schron bojowy Saratoga (błędnie: Saragossa) w Jastarni
Schron Sęp na plaży nad Morzem Bałtyckim Schron Sęp na plaży nad Morzem Bałtyckim
Widok z wieżyczki bojowej Sępa Widok z wieżyczki bojowej Sępa
Na plaży w Jastarni Na plaży w Jastarni
Prace remontowe w porcie w Kuźnicy Prace remontowe w porcie w Kuźnicy
Łodzie rybackie w Kuźnicy Łodzie rybackie w Kuźnicy
Rybacy z Kuźnicy Rybacy z Kuźnicy
Ścieżka rowerowa między Kuźnicą a Chałupami Ścieżka rowerowa między Kuźnicą a Chałupami
Rowerem po Helu Rowerem po Helu
Ścieżka rowerowa po Półwyspie Helskim Ścieżka rowerowa po Półwyspie Helskim
Na Zatoce Puckiej Na Zatoce Puckiej
W Chałupach W Chałupach
Stocznia we Władysławowie Stocznia we Władysławowie
Załadunek w porcie rybackim we Władysławowie Załadunek w porcie rybackim we Władysławowie
Kutry rybackie w porcie we Władysławowie Kutry rybackie w porcie we Władysławowie
Nad Zatoką Pucką Nad Zatoką Pucką
Puck Puck
W porcie Pucku W porcie Pucku
Molo i marina w Pucku Molo i marina w Pucku
Pucka ścieżka rowerowa Pucka ścieżka rowerowa
Ścieżka rowerowa nad Zatoką Pucką Ścieżka rowerowa nad Zatoką Pucką
Rowerem po puckim klifie Rowerem po puckim klifie
W kierunku Gdyni W kierunku Gdyni
Pałac-zamek w Rzucewie Pałac-zamek w Rzucewie
Most na Redzie Most na Redzie